Aile, bireyleri; kan bağı, yasal bağlar ve duygusal etkileşimlerle birbirine bağlayan; toplumun en küçük fakat en etkili yapı taşıdır. Modern dünyada aile genellikle evlilik yoluyla kurulur. Ancak tarih boyunca yaşam biçimleri, toplumsal düzenler ve kültürel değerler değiştikçe, ailenin biçimi de bu dönüşüme eşlik etmiştir. Buna rağmen, geçmişten bugüne tüm toplumlarda aile ve akrabalık bağları, otoriteler tarafından daima kutsal ve koruyucu bir değer olarak görülmüştür. Neslin devamını sağlayan en güvenli yapı olarak kabul edilen aile, biçimsel farklılıklar gösterse de evrensel bazı ortak nitelikleri her zaman korur.
Aile sistemleri kuramının gelişiminde dönüm noktası, biyolog Ludwig von Bertalanffy’nin (1968) ortaya koyduğu Genel Sistemler Kuramı olmuştur. Bertalanffy’nin düşüncelerinden esinlenen bu yaklaşıma göre aile, açık bir sistemdir; yani dış çevresiyle sürekli etkileşim hâlinde olan, dinamik ve kendini yenileyebilen bir yapıdır.
Bu bakış açısına göre aile, her bir üyesinin bireysel ihtiyaçlarıyla bütünün dengesini korumak adına stratejiler geliştirdiği karmaşık bir organizmadır. Üyelerin potansiyelleri sayesinde sistem; uyum sağlayan, arabuluculuk eden, kolaylaştırıcı ve koruyucu bir mekanizma hâline gelir.
Aile yalnızca bireylerden değil, aynı zamanda alt sistemlerden (örneğin ebeveyn-çocuk, kardeşler ya da eşler arasındaki ilişkiler) oluşur. Bu alt sistemler de daha geniş bir bütünün—yani sosyo-kültürel çevrenin, değerler sisteminin ve fiziksel dünyanın—parçasıdır. Dolayısıyla bir aileyi anlamak, yalnızca bireyleri değil; onları çevreleyen tüm etkileşim ağını anlamayı gerektirir.
Sağlıklı işleyen ailelerde bu alt sistemler uyum ve denge içinde hareket eder. Bu dengeyi sağlayan en temel yapı taşı ise eş (karı-koca) alt sistemidir. Evlilik, yalnızca iki bireyin birleşmesi değil, aynı zamanda yeni bir sistemin doğuşudur.
Eşler arasındaki ilişkinin güçlü, istikrarlı ve duygusal olarak doyurucu olması, bütün aile yapısının da sağlam temeller üzerinde yükselmesini sağlar. Birbirlerinin ihtiyaçlarını gözeten, rollerini tamamlayan, sevgi ve saygıyı merkezine alan ilişkilerde aile istikrarı doğaldır.
Ancak bu sistemde yaşanan herhangi bir çatışma, yalnızca eşler arasındaki dengeyi değil, tüm aile sisteminin düzenini de sarsabilir. Dolayısıyla bir alt sistemin yaşadığı kriz, tüm sistemi dönüştürme potansiyeline sahiptir; kimi zaman geçici, kimi zamansa köklü bir değişime neden olabilir.